Kies AI per workflow, niet per modelranglijst
De keuze: maak de workflow het selectieobject
Kies geen model als algemene winnaar. Kies per concrete workflow een uitvoeringsroute en leg vast wat die route moet kunnen: de beoogde toepassing, benodigde capaciteit, aanvaardbare gebruikslimieten, koppelingen met bestaande processen, dataroute, kosten per taak en een alternatief bij uitval of beperking. Dat is een redactionele aanbeveling op basis van de lezersvraag, geen prestatievergelijking tussen aanbieders. De NIST-passage schrijft voor dat de beoogde toepassingsscope wordt gespecificeerd en gedocumenteerd op basis van capaciteit, context en AI-systeemcategorisering. Zij vraagt ook om risico’s en baten voor alle componenten van het AI-systeem in kaart te brengen, waaronder software en data van derden. Daarmee ondersteunt de bron vooral een controleerbaar besluitproces; zij levert geen grenswaarden voor capaciteit, prijs of toegestane limieten.
Toets risico en toezicht vóór je opschaalt
Neem datarisico’s en integratie niet mee als voetnoot na de modelkeuze. Beschrijf welke derde-partijsoftware en data in de workflow zitten, wie de output beoordeelt en wanneer de taak moet stoppen of naar een mens gaat. De NIST-passage noemt processen voor menselijk toezicht die moeten zijn gedefinieerd, beoordeeld en gedocumenteerd volgens organisatiebeleid. Ook noemt zij een gedocumenteerde aanpak voor technische en juridische risico’s van componenten, inclusief het gebruik van data of software van derden. Dit zegt niet dat elke AI-toepassing aan dezelfde wettelijke verplichtingen is onderworpen. De aangeleverde EU-passage gaat specifiek over richtsnoeren waarmee aanbieders en gebruiksverantwoordelijken kunnen beoordelen of een systeem hoog risico is; de voorbeelden zijn volgens die passage niet uitputtend en kunnen wijzigen.
Gebruik een beslisregister dat herziening afdwingt
Gebruik één register per workflow, met: taak en beoogde scope; eigenaar; gekozen model- of leveranciersroute; vereiste capaciteit en bekende limieten; data en gekoppelde systemen; kostenmaat per taak; toezicht en escalatie; fallback; en datum van herbeoordeling. Daarmee wordt afhankelijkheid van één leverancier zichtbaar als een bedrijfskeuze die je kunt testen, in plaats van een abstract risico. Begin met een bestaande workflow die al echte gebruikers of processen raakt en controleer de aannames na een wijziging in gebruik, integratie of risicoprofiel. Noteer per workflow de taak, eigenaar, capaciteit en gebruikslimiet, dataroute en integratie, kosten per taak, toezicht, fallback en herbeoordelingsdatum. De aangeleverde passages bieden geen individueel juridisch, financieel of professioneel advies en bepalen niet welke leverancier, prijs, capaciteit of juridische classificatie voor een specifieke organisatie passend is.
